Bad Nieuweschans

TYPE

Monument

KAMERS

16

LOCATIE

Bad Nieuweschans
Adres: Molenstraat 5
Vraagprijs: 750.000
Bouwvorm: bestaande bouw
Bouwjaar: 1918
Ligging: aan rustige weg, in centrum, in woonwijk, vrij uitzicht, beschutte ligging
Oppervlakte: 463 m²

VOORMALIGE MARECHAUSSEEKAZERNE TE KOOP

In Bad Nieuweschans staat aan de Molenstraat 5 deze unieke voormalige marechausseekazerne. Deze kazerne, gebouwd in 1918, bestond oorspronkelijk uit een middendeel met bureau en politiecel en aan weerszijden de twee woningen voor de commandant en diens plaatsvervanger. Boven het middendeel waren de woon- en slaapvertrekken van de ongehuwde marechaussees.
Aan de Molenstraat valt dit object op. Het geheel bestaat uit een hoofdgebouw met dwarskap en 2 zijbeuken met een langskap. Dit rijksmonument is in 2011/2012 volledig gerenoveerd en aangepast aan de eisen van de tijd. Het geheel bestaat nu uit een riante woning, een prachtig atelier met dakramen op het noorden en beneden op de begane grond één van de mooiste expositieruimte’s van Noord-Nederland. Ook is er een separaat gastenverblijf. Het gehele object heeft een vloeroppervlak van circa 500 m2 en staat op een perceel van ruim 1400 m2 met een aparte vrijstaande garage.

Ook de ligging van het gebouw is uniek. De kazerne ligt aan de rand van de voormalige vesting die in 1628 in één jaar tijd uit de grond is gestampt. Dit oude centrum van het dorp is nu beschermd dorpsgezicht. Aan de achterzijde van de kazerne is de recent weer uitgegraven oude vestinggracht in een rustige, parkachtige omgeving. Aan de overzijde van deze gracht ligt Thermen Bad Nieuweschans, een thermaalbad met echt bronwater. Hier zijn behalve het thermaal bad zelf sauna’s en nog vele andere voorzieningen waaronder een hotel en meerdere restaurants. De naam van Nieuweschans is in 2009 in Bad Nieuweschans veranderd vanwege dit kuuroord.

Kijk ook eens op de website van de kazerne: kazernebadnieuweschans [punt] nl

BEGANE GROND
In het midden van de kazerne bevindt zich de overdekte hoofdentree. Bij binnenkomst komt u in de hal met aansluitend een gang die tot aan de woonkeuken aan de achterzijde doorloopt. Links en rechts is de expositieruimte die bijna de hele begane grond van het hoofdgebouw beslaat. Kleinere en grotere ruimtes lopen in elkaar over met mooie doorkijkjes tot gevolg. De grote raamopeningen aan zowel de voor- als achterzijde zorgen ervoor dat dit bijzonder lichte en plezierig ruimtes zijn. Op de vloer ligt een mooi geolied massief houten vloer van Amerikaans essen. Aan het plafond hangen overal spots om ook op donkere momenten de ruimtes en de kunst uit te kunnen lichten. Vanuit de expositieruimte is de voormalige cel van de marechausseekazerne bereikbaar. De cel is nagenoeg nog geheel intact en wordt nu gebruikt als stockruimte.

De middelste uitbouw aan de achterzijde van het gebouw, die oorspronkelijk een dubbele garage was voor de marechaussee, is getransformeerd tot een ruime, geriefelijke, maar bovenal gezellige woonkeuken annex koffiehoek. Deze hoge ruimte heeft grote, helemaal te openen deuren naar het terras en de tuin op het zuiden. Ook zijn er in deze woonkeuken ramen en deuren in de noordgevel. Ook deze deuren kunnen helemaal open zodat er in de zomer een compleet open buitenkeuken mogelijk is. De keuken is verder van alle gemakken voorzien (afwasmachine, koelkast, 5 pits inductiekookplaat, afzuigkap en magnetron/oven van het merk Atag en een kokendwaterkraan.

EERSTE VERDIEPING
Wanneer u vanuit de woonkeuken weer terugloopt de gang in komt u bij de in 2011 weer opnieuw aangebrachte middelste de trap naar de bovengelegen verdiepingen. Bovenaan komt deze uit op een prachtige lange gang die alle ruimtes van deze verdieping aan elkaar rijgt. Wat opvalt is de aangename hoogte van alle ruimtes op deze verdieping: ongeveer drie meter.
Aan de voorzijde, in het middendeel van de kazerne is een werkkamer/kantoor en daarnaast een woonkamer. Aansluitend aan deze woonkamer is een kleinere kamer die gebruikt wordt als logeerkamer en die uitzicht heeft op de tuin aan de achterzijde en de vestinggracht en omgeving. Verder is aan de achterzijde van het middendeel de hoofdbadkamer. Deze heeft een ruime inloopdouche, een bad (met uitzicht op de tuin en het thermaal bad), een toilet en een wastafel.
In de linkervleugel van deze verdieping is aan de voorzijde de ruime hoofdslaapkamer met en een kastenwand en een inloopkast. Hiernaast aan de achterzijde is een kamer die als bibliotheek en filmkamer gebruikt wordt.
De rechtervleugel van de eerste verdieping is bij de renovatie in 2011/2012 getransformeerd tot een gastenverblijf bestaande uit een woonkamer, twee slaapkamers en een badkamer. Een dubbele, goed geïsoleerde deur kan het gastenverblijf van het privéwoongedeelte scheiden.
Het gastenverblijf heeft op de begane grond een eigen voordeur (de rechter voordeur van de kazerne) en beneden is ook een eigen gastenkeuken met toegang tot een terras en de tuin.

Het gastenverblijf wordt thans verhuurd als appartement of als bed & breakfast. Het hele jaar door zijn hier gasten die voor één of meerdere nachten de omgeving komen verkennen (Bad Nieuweschans is een knooppunt van meerdere internationale fiets- en wandelroutes) of die Thermen Bad Nieuweschans komen bezoeken. Deze trekken jaarlijks meer dan 200.000 bezoekers waarvan een deel in b&b’s in de omgeving komen overnachten.

TWEEDE VERDIEPING
Onder een imposante vijf meter hoge kap is hier het atelier. Tijdens de renovatie in 2011/2012 is het complete dak vernieuwd en van buitenaf geïsoleerd en zijn er in het noordelijk dakvlak vier grote dakramen aangebracht. Samen met de nog authentieke ramen aan de voorzijde en de ramen aan de achterzijde zorgt dit voor een schitterend lichte ruimte. Omdat de kazerne één van de hoogste gebouwen van het dorp is, is het uitzicht fenomenaal.
Ook is op deze verdieping de bijzondere verwarmingsinstallatie. Het is een hybride systeem dat en op gas en op zonne-energie werkt en een buffervat van 500 liter heeft. De vier zonnecollectoren bevinden zich in het zuidelijk dakvlak en zijn van precies dezelfde grootte en aanzicht als de dakramen in het noordelijk dakvlak.

OVERIGE RUIMTES
Op de begane grond bevinden zich bij de middelste gang twee toiletten naast elkaar.
In de linkervleugel is er een derde voordeur met daarachter een gang. Net als bij de rechter voordeur van het gastenverblijf is hier een mooie, nog oorspronkelijke trap naar de eerste verdieping. In de linkervleugel is beneden een derde keuken die gezien vanuit de symetrie van het gebouw op dezelfde plaats zit waar in de rechtervleugel de gastenkeuken is. Deze keuken is thans in gebruik als bijkeuken en heeft nog een authentieke servieskast. Zowel links als rechts zijn zowel achter de bijkeuken als de gastenkeuken twee uitbouwtjes. In beiden was vroeger een toilet. Bij de bijkeuken is hier nu de wasmachine en de wasdroger en bij de gastenkeuken een opbergkast. Aan beide zijden zijn achterdeuren naar de tuin en naar de van buitenaf bereikbare bergingen voor fietsen, tuinspullen en dergelijke. Ook bij de middelste gang bij de woonkeuken is er een achterdeur naast het vroegere kolenhok.

Het gebouw heeft verder drie ruime kelders met stahoogte. Aan de achterzijde van de kazerne, achter de woonkeuken, is een in 1970 gebouwde vrijstaande garage. Deze is er gekomen omdat de deuren van de oorspronkelijke dubbele garage, waar nu de woonkeuken is, niet hoog genoeg waren voor het busje waarvan de marechaussee zich vanaf die tijd bediende.

BUITEN
Oorspronkelijk had het gebouw een mooie voortuin en een diepere achtertuin dan nu het geval is en waar de bewoners van de kazerne hun eigen groente verbouwden. Later, rond 1970, was er zowel van de voortuin als van de achtertuin weinig meer over. Brigades werden samengevoegd en de kazerne vervulde een meer regionale functie. Gezinnen werden buiten de kazerne gehuisvest, o.a. in de drie woningen van rond die tijd die naast de kazerne gebouwd werden. De begane grond werd hoofdzakelijk kantoorruimte voor de marechaussee en op de eerste verdieping waren negen kamers, ieder met een eigen wastafel voor vrijgezelle marechaussees. Aan het eind van de gang, waar nu de badkamer van het gastenverblijf is, was één douche voor alle negen.
In die tijd was de hele achterkant van het gebouw parkeerterrein en konden de auto’s zelfs tussen de achterste uitbouw en de nieuwgebouwde garage doorrijden.

Na 2000 is het rechterdeel van het terrein achter de kazerne weer als tuin ingericht met o.a. een grote vijver. Enkele jaren later is de vestinggracht weer deels uitgegraven en is aan de achterzijde van de kazerne en de naastliggende woningen een soort massief houten omheining gekomen als ware het een wand om voor het musketvuur van belagers van de vesting te kunnen schuilen.

Vanaf 2010 is aan de voorkant van het gebouw en ook aan de linker achterzijde de tuin weer in ere hersteld. Aan de voorkant met weer net als in 1920 vijf kleine boompjes (nu krentenboompjes), gras en borders met planten. Linksachter hebben de stenen plaatsgemaakt voor grasveldjes, borders met planten en Japanse esdoorns en een kleine vijver. Verder zijn er een kersenboom, drie appelbomen, rode bessenstruikjes en een klein vijgenboompje.
Er is in de tuin genoeg ruimte om op meerdere terrassen in de zon of in de schaduw te zitten. Doordat de kazerne geen aangrenzende bebouwing aan de achterzijde heeft kan er de hele dag door van de zon genoten worden. Zelfs in de winter of het vroege voorjaar kan dit soms al op mooie dagen omdat dan het gebouw voor voldoende beschutting zorgt tegen een koude oosten- of noordenwind. Op mooie zomerse dagen schijnt de zon tot ver in de avond op het terras bij het gastenverblijf.

RIJKSMONUMENT
De status van Rijksmonument biedt afhankelijk van het gebruik van het gebouw (of overwegend zakelijk of overwegend privé) verschillende mogelijkheden voor onderhoudssubsidies door de overheid. Zo is er op dit moment een zesjarige subsidie voor onderhoud die tot 2025 ieder jaar wordt uitgekeerd. Voor de aankoop van een monumentaal pand zijn er geen subsidiemogelijkheden. Verbouwingskosten in uw pand of de aankoop kunt u met een Monumenten-hypotheek (marktconform rentetarief) financieren bij het Restauratiefonds. Meer informatie kunt u vinden op de website van Redres.

BAD NIEUWESCHANS
Bad Nieuweschans is een in 1628 gebouwde vesting op de grens met Duitsland. Veel van de geschiedenis is terug te vinden in de oude historische kern wat nu beschermd dorpsgezicht is. Aan de Voorstraat, het voormalige exercitieterrein, woonden de gegoede burgers en de hogere militairen van de vesting. In zijstraatjes en in de Achterstraat woonde het gewone volk en de lagere rangen. In één van die zijstraatjes is nu het Vestingmuseum gevestigd. De vesting had vijf bastions, de kazerne ligt op het Molenbastion. Helaas is de molen, die pal naast de kazerne stond, in de tweede wereldoorlog bij de bevrijding van Nieuweschans verwoest.

Bad Nieuweschans ligt op de grens van het Westerwolde en het weidse, eeuwenoude polderlandschap rond de Dollard. De vesting lag vroeger aan zee. Sporen hiervan in de vorm van oude dijken en van dijkdoorbraken zijn nog steeds in het landschap te zien. Ten westen en ten zuiden van het dorp zijn stukken bos, groot genoeg voor prachtige wandelingen.
Langs het dorp stroomt de Westerwoldse Aa die zeven kilometer verderop uitmondt in de Dollard: Een uniek natuurgebied, onderdeel van Werelderfgoed de Waddenzee, waar het zoete water van de Westerwoldse Aa en de Duitse Eems zich mengt met het zoute water van de Waddenzee. Mooi om te zien zijn de enorme getijdenverschillen, de buitendijkse kwelders, de vogels, en met wat geluk, zeehonden, die in het voorjaar en zomer hier hun jongen grootbrengen. Door hoogteverschillen en oude slaperdijken kun je goed zien dat dit land in eeuwen teruggewonnen is op de zee.

Ten zuiden van Bad Nieuweschans liggen mooie groene dorpen als Bellingwolde en Oudeschans. Deze laatste was letterlijk de Oude Schans die als grensbewaking fungeerde totdat deze door alle indijkingen te ver van zee kwam te liggen en er een Nieuwe Schans gebouwd moest worden. In Oudeschans zijn nog beter dan in Bad Nieuweschans de contouren van de vroegere vesting te zien. Oudeschans is altijd een klein dorp gebleven waar veel van vroeger behouden is terwijl Nieuweschans met de komst van de spoorlijn en later de (snel)weg een meer dynamische grensplaats werd. Verderop in het Westerwolde ligt aan de grens met Duitsland Bourtange. Dit is een complete reconstructie van een 17e-eeuwse schans. Zo ongeveer, maar dan groter, zal Nieuweschans er ook uit hebben gezien in de zeventiende en achttiende eeuw.

GRAANREPUBLIEK
Door de vele overstromingen is de kleigrond rondom Bad Nieuweschans erg vruchtbaar. Nadat de Dollard begin 16e-eeuw zijn grootste omvang bereikt had (wel 20 kilometer landinwaarts) kwam er daarna door inpoldering steeds nieuwe grond bij. In deze Dollardpolders zijn de akkers soms kilometerslang. Vooral aan het eind van de 19e-eeuw wisten de graanboeren, aan wie de nieuw gewonnen grond toekwam, enorme rijkdom te vergaren.
De landarbeiders deelden echter niet mee in die welvaart. Het contrast tussen de bijna paleizen met imposante tuinen van de herenboeren en de kleine arbeidershuisjes uit die tijd is enorm. Oost-Groningen kent een rijke traditie van arbeidersstrijd. Jarenlang was de communistische partij hier het grootst.

KUNST EN CULTUUR
In en rond Bad Nieuweschans zijn veel kunstenaars gevestigd. Velen hebben een expositieruimte aan huis, anderen doen meerdere malen per jaar mee aan open atelierroutes. Een bijzondere plek vlakbij Bad Nieuweschans is glasblazerij Old Ambt. Jaarlijks zijn er in Oost-Groningen prachtige festivals: Grasnapolsky voor hedendaagse muziek en Hongerige Wolf voor theater.

BEREIKBAARHEID
Het dorp ligt aan de snelweg A7 en heeft een treinstation met ieder uur een trein richting Groningen en richting Leer in Duitsland. Met de auto is de stad Groningen slechts een half uur rijden. Het dorp heeft een goed geoutilleerde supermarkt en een basisschool.

INTERESSE?
Neem contact met ons op wij informeren u graag!


Onze Partners

Hartelijk dank aan onze Partners voor het mede mogelijk maken van het Nationaal Monumenten Portaal.